آسیب‌شناسی خِرد انتقادی در رسانه‌های دیداری افغانستان

رسانه‌های دیداری در دو دهه‌ی پسین، بخشی قابل‌توجهی از فراغت فرهنگی افراد را به خود اختصاص داده‌اند. این رسانه‌ها در جهان امروز، نقش مهم و بنیادین دارند؛ نقشی که می‌تواند سازنده و مخرب باشد. مقاله‌ی حاضر در تلاش است تا وضعیت خرد انتقادی در رسانه‌های دیداری افغانستان را آسیب‌شناسی و تحلیل کند. سوال اصلی تحقیق این است که چه عواملی مانع گسترش و تقویت خرد انتقادی در محتوای رسانه‌های دیداری افغانستان شده‌اند؟ این تحقیق به روش توصیفی ـ تحلیلی انجام شده و یافته‌ها بیان‌گر آن‌اند که خرد انتقادی در محتوای رسانه‌های دیداری افغانستان بازتاب نیافته است. این رسانه‌ها عمدتا بر پخش فیلم‌ها و رویدادهای روزمره متمرکز بودند و نتوانسته‌اند بستری برای شکل‌گیری گفتمان عقلانی و همه‌جانبه در کشور فراهم کنند. عوامل متعدد در این زمینه نقش داشته‌اند که از جمله می‌توان به پایین‌بودن سطح سواد رسانه‌ای مخاطبان، فقدان نیروی انسانی حرفه‌ای، محدودیت‌های آزادی بیان، سانسور و تبلیغات اشاره کرد. یافته‌های تحقیق هم‌چنین تاکید دارند که برای تقویت خرد انتقادی در رسانه‌ها، باید به ارتقای سواد رسانه‌ای، حمایت از نظام آموزشی، تولید برنامه‌های گفت‌وگومحور و پشتیبانی از رسانه‌های مستقل، توجه جدی صورت گیرد. اهمیت مقاله در این است که نسبت به محتوای برنامه‌های رسانه‌های تصویر، با تأمل و دقت بیش‌تر برخورد شود و از تولیدات و برنامه‌هایی حمایت گردد که در مسیر تعالی جامعه نقش‌آفرین باشند

Intellectualism and Politics: An Analysis of Afghanistan's Independence from a Decision-Making Perspective

leisure in Afghanistan. These media play a fundamental role in today’s world, a role that can be either constructive or destructive. This article aims to analyse and examine the state of critical thinking in Afghan visual media. The central research question is: What factors have hindered the development and promotion of critical thinking in the content of Afghan visual media?The hypothesis suggests that Afghan visual media content has failed to foster critical thinking due to factors such as low media literacy, restrictions on freedom of expression, and censorship. Using a descriptive-analytical method, the findings indicate that critical thinking is not reflected in the content of Afghan visual media. These outlets have primarily focused on broadcasting films and daily events and have failed to provide a platform for rational and comprehensive discourse in the country. Various factors have contributed to this, including low audience media literacy, lack of professional human resources, censorship, restrictions on free speech, and propaganda. The study emphasizes the need for improving media literacy, supporting the educational system, producing dialogue-based programs, and backing independent media to strengthen critical thinking. The importance of this paper lies in encouraging deeper reflection and support for content that contributes to societal growth.